کتاب طاق و قوس در معماری ایران
کتاب طاق و قوس در معماری ایران PDF | راز ماندگاری شاهکارهای معماری ایرانی
کتاب طاق و قوس در معماری ایران یکی از آثار ارزشمند و تخصصی در زمینه معماری سنتی ایران و شیوههای ساخت بناهای تاریخی است؛ اثری که به بررسی هنر طراحی طاقها، قوسها و ساختارهای معماری در بناهای ایرانی میپردازد؛ عناصری که قرنها هویت معماری ایران را شکل دادهاند و هنوز هم الهامبخش معماران و پژوهشگران هستند.
در این کتاب با شیوههای اجرای طاق و قوس، نقش آنها در استحکام بنا، زیباییشناسی معماری ایرانی و کاربردشان در مساجد، کاروانسراها، پلها، بازارها و بناهای تاریخی آشنا میشوید. بسیاری از شاهکارهای معماری ایران، از اصفهان تا یزد و شیراز، بر پایه همین اصول مهندسی و هنر معماری شکل گرفتهاند؛ اصولی که بخشی از راز ماندگاری بناهای تاریخی ایران محسوب میشوند.
فضای علمی و درعینحال جذاب کتاب باعث شده «طاق و قوس در معماری ایران» تنها برای دانشجویان معماری و پژوهشگران مفید نباشد، بلکه برای هر فرد علاقهمند به هنر، تاریخ و تمدن ایران نیز خواندنی و الهامبخش باشد. بررسی فرمها، تکنیکهای ساخت و ویژگیهای معماری ایرانی در این اثر، نگاه تازهای به ظرافت و هوشمندی معماران ایرانی ارائه میدهد.
اگر به کتابهای معماری سنتی، معماری اسلامی، بناهای تاریخی ایران، هنر ایرانی، مهندسی سازههای قدیمی و آثار پژوهشی معماری علاقه دارید، این کتاب میتواند یکی از جذابترین منابع برای مطالعه و آرشیو شخصی شما باشد.
هماکنون میتوانید نسخه PDF کتاب طاق و قوس در معماری ایران را از سایت پویا فایل با لینک مستقیم دریافت کنید.
کتاب طاق و قوس در معماری ایران
نوع : pdf
نوع نگارش : فارسی
تعداد صفحات : ۲۱۹
تعداد جلد : ۱
پوشش تخت
پوشش تخت از لحاظ شکل٬یک سطح صاف است و ازآنجایی که در این گونه پوشش برآیند نیروهای واردبر تاق کاملاْ عمودی است٬استایی تاق در مقابل آن مستلزم استفاده استفاده از تیرهای حمال مقاوم است.قبل از به کارگرفتن آهن در معماری٬معمولاْ از تیر حمال چوبی استفاده میشد.
از آنجایی که در ایران چوب قابل استفاده برای بنا کمیاب است٬شکل پوشش تخت همواره با مشکلات توام بوده است.در دوران هخامنشی٬امپراطوری ثروتمند ایرانی نیز برای پوشش کاخهای خود٬ چوب مقاوم از جمله چوب درخت سدر را از لبنان و دیگر نقاط دوردست با تحمل هزینه های هنگفت به دست آورده می آورد.آنچه پوشش با استفاده از چوب را در بعضی نقاط غیرممکن می کرد وجود موریانه بود.اغلب زمینهای ایران٬موریانه خیز است و یک نوع موریانه بسیار خطرناک درمرکز ایران و حاشیه کویر بنام “ترده”(ترده=گِل ساز) وجود دارد که به عنوان مثال یک در چوبی را ظرف ۱۵ روز طوری میخورد که فقط از آن پوسته رنگ باقی میماند.فقط یکی دو نوع چوب در داخل ایران به عمل می آید که موریانه آن را دوست ندارد.
مصالح ساخت سازه های طاقی:
تمامی مصالح ساختمانی را میتوان به ۲ شاخه عمده تقسیم کرد:
۱) مصالح سنگین مانند سنگ وآجر
۲) مصالح سبک مانند چوب.
اکثرمصالح سنگین قدیمی دارای سختی ومقاومت بالا وانعطاف پذیری پایین میباشند.اما اکثر مصالح سبک حالت ارتجاعی داشته ونسبتا از مقاومت کششی بالایی بر خودار بودند.
در معماری اسلامی در ایران وبه طور اخص در سازه های طاقی اکثر از مصا لح سنگین استفاده شده است بااین تفاوت که در این میان از چوب به عنوان عنصری کمکی تقویت مقاومت سازه در برابر کشش وعاملی برای حل مشکلات ایستایی بنا استفاده شده است.
حال اگر در معماری مناطق مختلف کمی تعمق بکنیم در مناطقی بیشتر به سازه های طاقی برخورد میکنیم که مصالح رسی به عنوان مصالح قالب مطرح باشند.
حال سعی میکنیم در اینجا به طور اختصار در مورد مصالح به کار رفته در طاق ها صحبت کنیم.
۱) آجر:
آجر که جزئ مصالح سنگین است به عنوان اصلی ترین مصالح در معماری اسلامی کاربرد دارد .قابلیت فیزیکی وفنی وهم چنین کار پذیری وشکل ورنگ آن را از خواص مهم این ماده ساختمانی هستند.
۲) سنگ:
ازسنگ می توان به عنوان یک عنصر کمکی و تزیینی در طاق ها نامبرد وکمتر میتوان طاق هایی سنگی یافت که البته از این نوع طاق ها بندرت در گوشه وکنار ایران یافت میشود.
۳) چوب:
در معماری اسلامی از مقاومت کششی چوب در سازه های طاقی مثل قوس طاق وگنبد برای رفع مسئله رانش استفاده شده است.به عنوان مثال در مسجد جامع اصفهان برای مهار قوسهای مختلف از این روش استفاده شده است وهم چنین در گنبد های دو پوسته از قرن هفتم به بعد استفاده از چوب در فواصل مختلف در لای جرزهای دیوار برای جلوگیری از خرد شدن آجرها بر اثر فشار زیاد به کا رگرفته شده است.
۴) ملاتها:
در روند تکامل فنون ساختمان وبخصوص در ساخت سازه های عمودی وهم چنین سازه های عمودی وهم چنین سازه های طاقی ملاتها همیشه نقش مهمی را در امکان دادن به شکل گیری سازه های پیچیده ایفا کرده اند.
ملات به عنوان یک ماده چسبنده عمل میکند .در ساخت سازه های طاقی سازندگان از ملات های مختلفی استفاده می کرده اند که ما در اینجا به مهم ترین آنها یعنی ملا تهای گچی ونیز ملات های آهک اشاره میکنیم.
طاق و قوس در معماری ایران مجموعه ای است گرانقدر که درباره ی پوشش های قوسی و طاقی به گونه ای جامع بحث می کند. در بخش اول آن تاریخ پیدایش قوس مورد بحث قرار می گیرد و نمونه های مشهوری از اولین بناهای تاریخی بررسی شده است و سپس از شیوه های شش گانه معماری ایران با جملاتی ساده و بیانی زیبا سخن رفته است.
نخست مشخصات شیوه ی پارسی و پارتی و ابعاد بناهای معظمی مانند «تخت جمشید»، «طاق کسری» و «طاق بستان». « زمرشیدی» در این باره از نظرات «گیرشمن» و «گدار» استعانت می جوید و ابعاد و اندازه ی بناها را به دقت به بحث می کشد و فهرستی از بناهای معروف عصر ساسانیان را که در گوشه و کنار ایران پراکنده اند و هنوز بسیاری از آنها پابرجا هستند ، به دست می دهد و سپس شیوه ی خراسانی مورد توضیح قرار می گیرد.
شیوه ی خراسانی از قرون اولیه دوره ی اسلامی در ایران و در دوره های صفاریان ، سامانیان و غزنویان تا پیدایش دیلمیان در تمامی سرزمین های خاوری اسلام معمول بوده است. نویسنده، مسجد جامع اصفهان را از این دوره نمونه می آورد. باید توجه داشت که بنای مسجد جامع اصفهان از این دوره شروع و ادامه آن در دوره های بعدی ساخته شده و انواع سبک های معماری در آن یافت می شود.
دیدگاه ها